Project Herstel Springbos Goorbosbeekvallei
Op 18 december 2020 gaf de Vlaamse Regering groen licht voor het herstel van het Springbos in de Goorbosbeekvallei. De gemeente Duffel krijgt hiervoor steun uit de Blue Deal, maar om het project volledig te realiseren zoeken we extra partners.
Op 18 december 2020 gaf de Vlaamse Regering groen licht voor het herstel van het Springbos in de Goorbosbeekvallei. De gemeente Duffel krijgt hiervoor steun uit de Blue Deal, maar om het project volledig te realiseren zoeken we extra partners.
Op 18 december 2020 gaf de Vlaamse Regering groen licht voor het herstel van het Springbos in de Goorbosbeekvallei. De gemeente Duffel krijgt hiervoor steun uit de Blue Deal, maar om het project volledig te realiseren zoeken we extra partners.
WORD PARTNER VIA
Business for nature
Investeren in 'natte natuur' is geen luxe, maar een noodzaak. Door water de ruimte te geven, creëren we een natuurlijke buffer die onze regio beschermt tegen zowel extreme droogte als wateroverlast. Het is klimaatadaptatie in zijn meest effectieve (en mooiste) vorm.
Om de laatste financieringskloof van €165.000 te overbruggen, reiken we bedrijven de hand. Via het project Business for Nature slaat u de handen ineen met overheden en natuurbeheerders om onze biodiversiteit en waterhuishouding te herstellen.
Wat krijgt u hiervoor terug?
Impact: Tastbare resultaten op het gebied van klimaatadaptatie.
Visibiliteit: Sterke communicatie en een breed, geëngageerd netwerk.
Teambuilding: Betrek uw medewerkers bij de natuur van morgen.
Beknopte projectinfo
🌍 Situering: 3,5 hectare, het project omvat: herinrichting, bosaanplant, recreatieve infrastructuur én verwerving
🌍 Locatie: Mechelsebaan, 2570 Duffel | Goorboslei, 2860 Sint-Katelijne-Waver
🌍 Thema's: Waterberging en Klimaatadaptatie
🌍 Contact: nilsiwens.naturebased@gmail.com - 0468 36 14 46
🌍 Katalysator: Indien via BUSINESS FOR NATURE de restfinanciering voor dit project gevonden wordt, engageert Gemeente Duffel zich voor de financiering van het nabijgelegen Project Herstel Perwijsveld
🌍 Partners: Vlaamse Overheid, Natuurpunt, Gemeente Duffel, Gemeente Sint-Katelijne-Waver, ORIOM en Natuurpark Rivierenland
Totale kost: €415.000
Reeds gevonden: €250.000 via Blue Deal, €31.300 via BUSINESS FOR NATURE: Inopsys e.a
Nog gezocht: €133.700
Overzicht geplande werken
Gekochte percelen in 2023 en 2024 en herstel met Blue Deal-middelen:
• 409A: moerasherstel bestaande Springbos: elzenbroek (1,6 ha I)
• 410A: moerasherstel bestaande Springbos: elzen- en wilgenbos (1,6 ha II)
• 404C: moerasherstel dottergrasland (1,6 ha III)
• 406: bosuitbreiding (0,7 ha)
• 403A: afgraven/ontharden zonevreemde visvijver naar moeras en overstromingsgebied (1,2 ha)
Andere betrokken percelen in eigendom van Natuurpunt sinds 2006:
• 43 en 42: bestaande wandelpad omvormen naar vlonderpad in bestaand overstroombaar bos
• 384A, D en P: bosverjonging/omvorming van populier naar inheems gemengd loofbos
Overzicht geplande werken
Gekochte percelen in 2023 en 2024 en herstel met Blue Deal-middelen:
• 409A: moerasherstel bestaande Springbos: elzenbroek (1,6 ha I)
• 410A: moerasherstel bestaande Springbos: elzen- en wilgenbos (1,6 ha II)
• 404C: moerasherstel dottergrasland (1,6 ha III)
• 406: bosuitbreiding (0,7 ha)
• 403A: afgraven/ontharden zonevreemde visvijver naar moeras en overstromingsgebied (1,2 ha)
Andere betrokken percelen in eigendom van Natuurpunt sinds 2006:
• 43 en 42: bestaande wandelpad omvormen naar vlonderpad in bestaand overstroombaar bos
• 384A, D en P: bosverjonging/omvorming van populier naar inheems gemengd loofbos
Klimaatbuffer: CO2
Moerassen zijn kampioenen in klimaatbeheersing: ze slaan per vierkante meter tot wel vijf keer meer CO2 op dan bossen. In de natte, zuurstofarme bodem wordt koolstof eeuwenlang vastgehouden als laagveen. Een waterpeilverhoging van slechts 10 tot 40 cm kan de opslag al met 5 tot 15 ton per hectare per jaar verhogen.
Van CO2-bron naar klimaatbuffer
Dankzij de aankoop door Natuurpunt wordt het Springbos definitief beschermd tegen ontwatering. De huidige zonevreemde visvijver stoot nu nog CO2 uit, maar zal na natuurherstel veranderen in een actieve koolstofvanger. Bovendien profiteert het omliggende moeras en bos mee van de verbeterde waterhuishouding.
De cijfers op een rij:
Oppervlakte: 3,5 hectare moerasherstel.
Extra opslag: Door de herstelde sponsfunctie stijgt de CO2-opvang met 17 tot ruim 50 ton per jaar.
Extra winst: De groeiende bomen in en rond het gebied versterken dit effect via fotosynthese.
Met een geschatte opvang van minstens 50 ton per jaar is dit project een cruciale stap in de strijd tegen klimaatverandering.
Klimaatbuffer: Waterbuffering en -infiltratie
Ruimte voor water: herstel van het overstromingsgebied
Door de ontmanteling van de recreatieve visvijver kan 1,2 ha voormalig overstromingsgebied na 30 jaar opnieuw overstromen. Wanneer de Goorbosbeek en de Bemortelloop hun piekdebiet bereiken, stijgt het waterpeil naar schatting met 50 cm tot wel meer dan 1 meter. Dit betekent dat dit herstelde moeras 6.000 tot 12.000 m³ extra water kan bergen.
Betere doorstroming naar het Springbos
In de praktijk zal de waterberging bij gevaarlijk hoge peilen nog groter zijn. De visvijver vormt momenteel namelijk een barrière voor de directe instroom naar het achterliggende Springbos. Na de ontmanteling kan het water bij sterke vloed weer vlotter in dit intacte natuurgebied stromen. Hierdoor kan bijna 4 ha aan natuurlijk overstromingsgebied opnieuw optimaal functioneren.
De sponsfunctie van het moeras
Het volledige moeras zal zijn sponsfunctie beter kunnen vervullen. Water dat nu de weg naar het moeras niet vindt, wordt voortaan vastgehouden in het gebied. Zo stroomt er minder water via de waterlopen naar zee en worden piekdebieten vermeden of afgezwakt.
Klimaatwinst en grondwaterherstel
Dankzij een stabielere grondwatertafel kan het moeras zijn ecosysteemdiensten beter uitvoeren, zoals de opvang en berging van CO2. Na een vloed houden we het water vast in de slibvrije slotencomplexen. Dit water kan daarop deels verdampen en deels in de bodem trekken om het lokale grondwater aan te vullen.
Het Springbos wordt niet langer gedraineerd, maar vormt als natuurlijke spons een cruciale buffer tegen extreme droogte.
Klimaatbuffer: CO2
Moerassen zijn kampioenen in klimaatbeheersing: ze slaan per vierkante meter tot wel vijf keer meer CO2 op dan bossen. In de natte, zuurstofarme bodem wordt koolstof eeuwenlang vastgehouden als laagveen. Een waterpeilverhoging van slechts 10 tot 40 cm kan de opslag al met 5 tot 15 ton per hectare per jaar verhogen.
Van CO2-bron naar klimaatbuffer
Dankzij de aankoop door Natuurpunt wordt het Springbos definitief beschermd tegen ontwatering. De huidige zonevreemde visvijver stoot nu nog CO2 uit, maar zal na natuurherstel veranderen in een actieve koolstofvanger. Bovendien profiteert het omliggende moeras en bos mee van de verbeterde waterhuishouding.
De cijfers op een rij:
Oppervlakte: 3,5 hectare moerasherstel.
Extra opslag: Door de herstelde sponsfunctie stijgt de CO2-opvang met 17 tot ruim 50 ton per jaar.
Extra winst: De groeiende bomen in en rond het gebied versterken dit effect via fotosynthese.
Met een geschatte opvang van minstens 50 ton per jaar is dit project een cruciale stap in de strijd tegen klimaatverandering.
Klimaatbuffer: Waterbuffering en -infiltratie
Ruimte voor water: herstel van het overstromingsgebied
Door de ontmanteling van de recreatieve visvijver kan 1,2 ha voormalig overstromingsgebied na 30 jaar opnieuw overstromen. Wanneer de Goorbosbeek en de Bemortelloop hun piekdebiet bereiken, stijgt het waterpeil naar schatting met 50 cm tot wel meer dan 1 meter. Dit betekent dat dit herstelde moeras 6.000 tot 12.000 m³ extra water kan bergen.
Betere doorstroming naar het Springbos
In de praktijk zal de waterberging bij gevaarlijk hoge peilen nog groter zijn. De visvijver vormt momenteel namelijk een barrière voor de directe instroom naar het achterliggende Springbos. Na de ontmanteling kan het water bij sterke vloed weer vlotter in dit intacte natuurgebied stromen. Hierdoor kan bijna 4 ha aan natuurlijk overstromingsgebied opnieuw optimaal functioneren.
De sponsfunctie van het moeras
Het volledige moeras zal zijn sponsfunctie beter kunnen vervullen. Water dat nu de weg naar het moeras niet vindt, wordt voortaan vastgehouden in het gebied. Zo stroomt er minder water via de waterlopen naar zee en worden piekdebieten vermeden of afgezwakt.
Klimaatwinst en grondwaterherstel
Dankzij een stabielere grondwatertafel kan het moeras zijn ecosysteemdiensten beter uitvoeren, zoals de opvang en berging van CO2. Na een vloed houden we het water vast in de slibvrije slotencomplexen. Dit water kan daarop deels verdampen en deels in de bodem trekken om het lokale grondwater aan te vullen.
Het Springbos wordt niet langer gedraineerd, maar vormt als natuurlijke spons een cruciale buffer tegen extreme droogte.
Biodiversiteit
Door de oude moeraszones in ere te herstellen en de opgehoogde grond af te graven, geven we de biodiversiteit in dit gebied een enorme boost. Het is zelfs goed mogelijk dat oude zaadbanken die al sinds de jaren '90 onder de grond liggen, hierdoor weer tot leven komen. We weten namelijk uit documentatie dat het gebied dertig jaar geleden een zeer rijke natuur kende.
De aanpak van vervuiling
De afgelopen decennia heeft de natuur het zwaar gehad. Door illegale lozingen vanuit chalets in het bos hoopte zich een dikke laag voedselrijk slib op in de sloten. Hierdoor groeiden de sloten dicht met dominant liesgras en verdwenen de bijzondere planten die van zuiver kwelwater houden. Wat overbleef was een monotone, stikstofrijke begroeiing.
Nu de lozingen zijn gestopt na het vertrek van de vissers, zien we voorzichtig de eerste tekenen van herstel. Het zuivere grondwater (kwel) krijgt weer de overhand, maar een echt gezonde bodem is onmogelijk zolang die dikke sliblaag blijft liggen.
Kansen voor zeldzame soorten
Het ruimen van het slib is cruciaal om iconische soorten zoals de dotterbloem, waterviolier, veenwortel en schildereprijs terug te krijgen. Zelfs als deze specifieke planten niet direct terugkeren, zorgt het ruimen voor:
Betere waterkwaliteit: Een gezonder ecosysteem voor alles wat in en rond het water leeft.
Meer variatie: Een afwisselend landschap in de sloten.
Nieuw leefgebied: De kwelsloten kunnen opnieuw een thuis worden voor de zeldzame, Europees beschermde kamsalamander.
Ook voor de bruine kikker is dit herstel van levensbelang. Ooit leefde hier de grootste populatie van de regio, maar die is inmiddels gedecimeerd. Met deze maatregelen hopen we het Springbos weer om te toveren tot het natuurparadijs dat het ooit was.
Doelsoorten
1. kamsalamander
2. bruine kikker
3. dotterbloem
4. waterviolier
5. haarfonteinkruid
6. veenwortel
7. schildereprijs
Natuurstreefbeelden
1. Dotterbloemgrasland
2. Elzen- en wilgenbos + ondergroei grote zeggevegetatie
3. Inheems overgangsbos van zeer nat tot amper vochtig
4. Vloedbos, rietland en elzenbroekbos met open plas
Biodiversiteit
Door de oude moeraszones in ere te herstellen en de opgehoogde grond af te graven, geven we de biodiversiteit in dit gebied een enorme boost. Het is zelfs goed mogelijk dat oude zaadbanken die al sinds de jaren '90 onder de grond liggen, hierdoor weer tot leven komen. We weten namelijk uit documentatie dat het gebied dertig jaar geleden een zeer rijke natuur kende.
De aanpak van vervuiling
De afgelopen decennia heeft de natuur het zwaar gehad. Door illegale lozingen vanuit chalets in het bos hoopte zich een dikke laag voedselrijk slib op in de sloten. Hierdoor groeiden de sloten dicht met dominant liesgras en verdwenen de bijzondere planten die van zuiver kwelwater houden. Wat overbleef was een monotone, stikstofrijke begroeiing.
Nu de lozingen zijn gestopt na het vertrek van de vissers, zien we voorzichtig de eerste tekenen van herstel. Het zuivere grondwater (kwel) krijgt weer de overhand, maar een echt gezonde bodem is onmogelijk zolang die dikke sliblaag blijft liggen.
Kansen voor zeldzame soorten
Het ruimen van het slib is cruciaal om iconische soorten zoals de dotterbloem, waterviolier, veenwortel en schildereprijs terug te krijgen. Zelfs als deze specifieke planten niet direct terugkeren, zorgt het ruimen voor:
Betere waterkwaliteit: Een gezonder ecosysteem voor alles wat in en rond het water leeft.
Meer variatie: Een afwisselend landschap in de sloten.
Nieuw leefgebied: De kwelsloten kunnen opnieuw een thuis worden voor de zeldzame, Europees beschermde kamsalamander.
Ook voor de bruine kikker is dit herstel van levensbelang. Ooit leefde hier de grootste populatie van de regio, maar die is inmiddels gedecimeerd. Met deze maatregelen hopen we het Springbos weer om te toveren tot het natuurparadijs dat het ooit was.
Doelsoorten
1. kamsalamander
2. bruine kikker
3. dotterbloem
4. waterviolier
5. haarfonteinkruid
6. veenwortel
7. schildereprijs
Natuurstreefbeelden
1. Dotterbloemgrasland
2. Elzen- en wilgenbos + ondergroei grote zeggevegetatie
3. Inheems overgangsbos van zeer nat tot amper vochtig
4. Vloedbos, rietland en elzenbroekbos met open plas
Recreatieve surplus
Dit project geeft een impuls aan de beleving en zachte recreatie voor wandelaars. De Goorbosbeekvallei vormt de cruciale schakel; zonder deze passage is er geen wandelverbinding mogelijk tussen de Mechelsebaan en de Goorboslei. Zowel het wandelknooppuntennetwerk Rivierenland als de Mosterdpotwandeling (7,3 km) maken gebruik van dit tracé. In het bestaande Goorbos leggen we een vlonderpad aan, zodat wandelaars ook door de zone van het overstroombare bos kunnen trekken. Om de kwetsbaarheid van het Springbos te beschermen, leggen we daar geen extra paden aan. In plaats daarvan kunnen bezoekers de natuur bewonderen vanaf een verhoogd uitkijkpunt op een oude dam. Vanuit hier heb je een prachtig zicht op het open water, waar vogels en bevers zich laten zien. Dankzij het vlonderpad blijft dit uitkijkpunt ook bij hoogwater bereikbaar.
Recreatieve surplus
Dit project geeft een impuls aan de beleving en zachte recreatie voor wandelaars. De Goorbosbeekvallei vormt de cruciale schakel; zonder deze passage is er geen wandelverbinding mogelijk tussen de Mechelsebaan en de Goorboslei. Zowel het wandelknooppuntennetwerk Rivierenland als de Mosterdpotwandeling (7,3 km) maken gebruik van dit tracé. In het bestaande Goorbos leggen we een vlonderpad aan, zodat wandelaars ook door de zone van het overstroombare bos kunnen trekken. Om de kwetsbaarheid van het Springbos te beschermen, leggen we daar geen extra paden aan. In plaats daarvan kunnen bezoekers de natuur bewonderen vanaf een verhoogd uitkijkpunt op een oude dam. Vanuit hier heb je een prachtig zicht op het open water, waar vogels en bevers zich laten zien. Dankzij het vlonderpad blijft dit uitkijkpunt ook bij hoogwater bereikbaar.
WORD PARTNER VIA
Business for nature
Investeren in 'natte natuur' is geen luxe, maar een noodzaak. Door water de ruimte te geven, creëren we een natuurlijke buffer die onze regio beschermt tegen zowel extreme droogte als wateroverlast. Het is klimaatadaptatie in zijn meest effectieve (en mooiste) vorm.
Om de laatste financieringskloof van €165.000 te overbruggen, reiken we bedrijven de hand. Via het project Business for Nature slaat u de handen ineen met overheden en natuurbeheerders om onze biodiversiteit en waterhuishouding te herstellen.
Wat krijgt u hiervoor terug?
Impact: Tastbare resultaten op het gebied van klimaatadaptatie.
Visibiliteit: Sterke communicatie en een breed, geëngageerd netwerk.
Teambuilding: Betrek uw medewerkers bij de natuur van morgen.
Investeren in 'natte natuur' is geen luxe, maar een noodzaak. Door water de ruimte te geven, creëren we een natuurlijke buffer die onze regio beschermt tegen zowel extreme droogte als wateroverlast. Het is klimaatadaptatie in zijn meest effectieve (en mooiste) vorm.
Om de laatste financieringskloof van €165.000 te overbruggen, reiken we bedrijven de hand. Via het project Business for Nature slaat u de handen ineen met overheden en natuurbeheerders om onze biodiversiteit en waterhuishouding te herstellen.
Wat krijgt u hiervoor terug?
Impact: Tastbare resultaten op het gebied van klimaatadaptatie.
Visibiliteit: Sterke communicatie en een breed, geëngageerd netwerk.
Teambuilding: Betrek uw medewerkers bij de natuur van morgen.
Beknopte projectinfo
🌍 Situering: 3,5 hectare, het project omvat: herinrichting, bosaanplant, recreatieve infrastructuur én verwerving
🌍 Locatie: Mechelsebaan, 2570 Duffel | Goorboslei, 2860 Sint-Katelijne-Waver
🌍 Thema's: Waterberging en Klimaatadaptatie
🌍 Contact: nilsiwens.naturebased@gmail.com - 0468 36 14 46
🌍 Katalysator: Indien via BUSINESS FOR NATURE de restfinanciering voor dit project gevonden wordt, engageert Gemeente Duffel zich voor de financiering van het nabijgelegen Project Herstel Perwijsveld
🌍 Partners: Vlaamse Overheid, Natuurpunt, Gemeente Duffel, Gemeente Sint-Katelijne-Waver, ORIOM en Natuurpark Rivierenland